कन्काई धाम कोटीहोम

मुख्य तथ्यहरू

अवस्थिति

झापा जिल्ला (district of Nepal) › कोशी प्रदेश (province of Nepal) wd

निर्देशाङ्क

26.6550° N, 87.8783° E wd

परिचय

विगत वि.सं. २०४२ सालमा राष्ट्रगुरु योगी नरहरिनाथको अगुवाईमा यहाँ एउटा बृहत् धार्मिक अनुष्ठान कोटिहोम महायज्ञ गरिएको थियो, त्यस पश्चात यस स्थानलाई कोटिहोम भनिन थालियो र पछि संस्थागत हुदै गएपछि कनकाईधामको रूपमा विकसित भयो । यस धार्मिक पर्यटन क्षेत्रको विकास कोषको लागि कनकाईधाम धार्मिक विकाससंस्था कोटिहोम सुरङ्गा नामक निकायले यहाँको विकासको लागि कार्य गरिरहेको भएपनि यहाँ अरु २ दर्जन जति साना ठूला सङ्घ-सस्थाहरूले आ-आफ्ना गतिविधि गरिरहेका छन् । कोटीहोममा २०४२ सालमा महायज्ञ गरिएको ठाउँमा रहेको अग्नि आज पर्यन्त अविछिन्न प्रज्वलित छ र सोही स्थानमा शिवपाञ्चायन मन्दिर रहेको छ । यस बाहेक यहाँ दर्जनौ पाटी,पौवा, गोत्र अनुसार बनेका मन्दिर धर्मशाला र अनेकौ देवी देवताका मन्दिरहरू अवस्थित छन् । यस धार्मिक परिसरमा हाल निर्माणाधीन उद्यान वाटिकाले यहाँ आउने जो सुकैले वास्तविक शान्ति र मनोरञ्जन प्राप्त गर्दछन् । कोटिहोममा बार्षिक पाँच लाख धार्मिक दर्शनार्थी तथा पर्यटक आउने गरेको संस्थाको रेकर्डबाट देखिन्छ । विशेष गरी यहाँ आउने मानिसहरु पूजा आजा, विवाह, व्रतबन्ध, पुराण आदि धार्मिक कार्य गर्न साथै दैनिक व्यवहारिक जीवनको अस्त व्यस्तता, शहरी कोलाहलपूर्ण वातावरणबाट मुक्ति पाउन, घुम्नको लागि यहाँ आउने चलन छ । यस बाहेक यो स्थान नेपालमा सबै भन्दा बढी थर गोत्रीय संस्थाहरू एकिकृत भएको धाम पनि यो मात्र हो । साथै योगी नरहरिनाथले नेपालमा लगाएका १०० भन्दा बडी कोटिहोम मध्ये यो तेह्रौँ कोटिहोम हो र महायज्ञ पश्चात् सबै भन्दा बढी विकसित भएको क्षेत्र पनि संभवत यही हो । यहाँको कनकाई नदी किनारको खुल्ला र शान्त तटीय क्षेत्र, हरियालिपूर्ण जंगल, नजिकै देखिने चूरे पहाडको मनोरम दृश्य, कनकाई नदीको स्नान योग्य स्वच्छ चीसो पानी र सर्वसुलव सुगमक्षेत्र भएको कारण सबैको मन जित्न सफल हुदै गए पनि संस्थाको सिमित्त साधन स्रोतको कारणले यहाँ पर्यटकहरूको लागि सुविधायुक्त भवनहरू निर्माण हुन थालेका छन् ।

नजिकका ठाउँहरू

• शिवसताक्षी नगरपालिका — 2 km
• श्री हरिकुल नमुना उच्च माध्यमिक बिद्यालय — 2 km
• सुरुङ्गा — 2 km
• सतासिधाम — 4 km
• घैलाडुब्बा — 6 km
• शिवगञ्ज — 8 km

सम्बन्धित

सगरमाथाEarth's highest mountainहिमालयMountain range in AsiaकाठमाडौँCapital and largest city in Nepalकञ्चनजङ्घा हिमाल3rd-highest mountain on Earthअन्नपूर्ण हिमालMountain range in the Himalayasधौलागिरी हिमाल7th-highest mountain on Earthमकालु हिमाल5th-highest mountain on Earthलहोत्से4th-highest mountain on Earthचोयु हिमाल6th-highest mountain on Earthमनास्लु हिमाल8th-highest mountain on EarthपोखराMetropolitan city in Gandaki Province, Nepalलुम्बिनीHistorical city in Lumbini Province, Nepal

स्रोतहरू

1. Wikipedia (English): Kotihome · CC BY-SA 4.0
2. Wikipedia (Nepali): कन्काई धाम कोटीहोम · CC BY-SA 4.0
3. Wikidata item Q13179814 · CC0 1.0
4. Image: Kotihom temple and garden.jpg by Kankai Dham (Kotihom) (CC BY-SA 3.0)

पछिल्लो अद्यावधिक 31 अक्टोबर 2026 · तथ्य जाँच 3 नोभेम्बर 2026

यो पृष्ठ उद्धृत गर्नुहोस्

"कन्काई धाम कोटीहोम". DigiNepal. Last updated 31 October 2026. https://diginpl.com/places/kotihome?lang=ne. Retrieved 3 November 2026.

मेसिनले पढ्ने संस्करण: JSON · Markdown