मुना-मदना

नेपाली साहित्यको सबैभन्दा प्रशंसित कृतिमध्ये एक, मुना मदन एक एपिसोडिक कविता हो, जुन नेपाली कवि लक्ष्मी प्रसाद देवकोटाको छोटो महाकाव्य कथा हो। सन् 1959 मा उनको मृत्यु हुनुभन्दा ठीक अघि कविले आफ्नो प्रसिद्ध वक्तव्य दिएका थिए, "मुना मदन बाहेक मेरा सबै कृतिहरू जलाइयो भने ठिक छ। यसले आफ्नो परिवार र श्रीमतीलाई छोडेर पैसा कमाउन तिब्बत जानुपर्ने पुरुषको जीवनको वर्णन गर्दछ ताकि उसले आफ्नो परिवारको ऋण तिर्न सकोस्। उनकी प्रिय पत्नी मुनाले उनलाई बस्न आग्रह गर्छिन् र धनको अर्थ केही होइन तर आत्माको सन्तुष्टि नै सबै कुरा हो भनेर भन्छिन् तर उनी जे भए पनि छोडेर जान्छन्। फर्कने क्रममा उनी बिरामी पर्छन्। उनका साथीहरू (उच्च जाति/जातिका) उनलाई मर्नका लागि सडकमा छोड्छन्। तर एक दयालु तिब्बतीले उनलाई मद्दत गरेपछि उनी बाँच्छन्। कविले यहाँ दिएको पाठ यो हो कि मानिसको महानता उनी कुन जातिमा जन्मिएका हुन् भन्ने होइन तर उनका कर्म र हृदयको दयालुताबाट आउँछ। जब ऊ घर फर्कन्छ, उसले एउटा हृदयविदारक सत्य पत्ता लगाउँछ जुन उसले सहन सक्दैन। दुःख र हृदयविदारकको अभिव्यक्ति साँच्चै हृदयविदारक छ र कसैले पदहरू बारम्बार पढ्न मद्दत गर्न सक्दैन। समग्रमा, यो एउटा उत्कृष्ट पढाइ हो।

सम्बन्धित

लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा