DigiNepal · law
ऐन नं. १४/२०७४ · प्रमाणीकरण २०७४।०५।१९ · दफा १३ परीक्षणकाल ६ महिना · दफा ३७ चाडपर्व खर्च १ महिना · दफा १०६ न्यूनतम पारिश्रमिक हरेक २ वर्ष · दफा १४७ अवकाश ६० वर्ष · दफा १६५ पुनरावेदन ३५ दिन
श्रम ऐन, २०७४: संवत् २०७४ सालको ऐन नं. १४, प्रमाणीकरण तथा प्रकाशन मिति २०७४।०५।१९, दफा १(२) अनुसार तुरुन्त प्रारम्भ। संशोधन: (१) केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ (२०७५।११।१९), (२) सुशासन प्रवर्धन तथा सार्वजनिक सेवा प्रवाह सम्बन्धी केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०८१ (२०८१।१२।१८), (३) केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ (२०८२।०४।१४)। प्रस्तावना: श्रमिकको हक, हित तथा सुविधा, श्रमिक र रोजगारदाताको अधिकार तथा कर्तव्य स्पष्ट गरी असल श्रम सम्बन्ध विकास गर्ने। प्रशासन: श्रम मन्त्रालय, "विभाग" र "कार्यालय" (श्रम कार्यालय), श्रम अदालत। मुख्य दफा: दफा ४ "बाँधा श्रम"मा लगाउन नहुने; दफा ५ बालबालिकालाई कानून विपरीत काममा लगाउन नहुने; दफा ६ धर्म, वर्ण, लिङ्ग, जात जाति आदिका आधारमा भेदभाव गर्न नहुने; दफा ७ लिङ्गको आधारमा समान मूल्यको कामको पारिश्रमिकमा भेदभाव गर्न नहुने; दफा ८ ट्रेड युनियन अधिकार; दफा १० रोजगारीका प्रकार — नियमित, कार्यगत, समयगत, आकस्मिक (एक महिनामा सात दिन वा सोभन्दा कम), आंशिक (हप्तामा पैंतीस घण्टा वा सोभन्दा कम); दफा ११ रोजगार सम्झौता नगरी काममा लगाउन नहुने; दफा १३ "परीक्षणकाल" — छ महिनासम्म, सन्तोषजनक नभए सम्झौता अन्त्य गर्न सकिने, अन्त्य नभए रोजगार सम्बन्ध स्वतः सदर; दफा १४ स्वामित्व परिवर्तन भए पनि रोजगार सम्बन्ध कायम; दफा २२–२७ विदेशीलाई श्रम इजाजत; दफा २८–३३ काम गर्ने समय (हेर्नुहोस् बिदा/समय प्रविष्टि); दफा ३६ वार्षिक तलब वृद्धि (ग्रेड) — एक वर्ष सेवा पूरा गरेपछि मासिक आधारभूत पारिश्रमिकको कम्तीमा आधा दिन बराबर; दफा ३७ "चाडपर्व खर्च" — प्रत्येक वर्ष एक महिनाको आधारभूत पारिश्रमिक बराबर (एक वर्ष नपुगेमा अनुपातमा); दफा ५२–५५ सञ्चय कोष, उपदान, बीमा; दफा १०६ "न्यूनतम पारिश्रमिक" — मन्त्रालयले प्रत्येक दुई वर्षमा दफा १०७ बमोजिमको न्यूनतम पारिश्रमिक निर्धारण समितिको सिफारिसमा निर्धारण गर्ने, समितिमा सर्वसम्मति नभए मन्त्रालय आफैँले निर्धारण गर्ने, नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गर्ने र नयाँ आर्थिक वर्षको पहिलो दिनदेखि लागू हुने (ट्रेड युनियन र रोजगारदाताबीच अन्यथा सहमति भए बाहेक); दफा १०७ नेपाल सरकार, ट्रेड युनियन र रोजगारदाता सङ्गठनको प्रतिनिधित्व हुने स्थायी समिति, प्रत्येक दुई वर्षको बैशाखबाट पुनरावलोकन सुरु (रकम ऐनमा छैन, राजपत्र सूचनाबाट तोकिन्छ); दफा १३२ यौनजन्य दुर्व्यवहार गर्न नहुने; दफा १४७ "अनिवार्य अवकाश" — नियमित रोजगारीको श्रमिक साठी वर्ष उमेर पूरा भएपछि; दफा १५१ श्रम अदालत गठन; दफा १६२ मर्का पर्ने पक्षले कार्य भएको छ महिनाभित्र उजुरी; दफा १६५ विभाग वा कार्यालयको निर्णयउपर पैंतीस दिनभित्र श्रम अदालतमा पुनरावेदन। EN: Labour Act 2074 (Act No. 14 of 2074), authenticated 2074-05-19 BS, in force immediately; amended in 2075, 2081 and 2082. Key rules: no forced ("bonded") labour (s.4), no unlawful child labour (s.5), no discrimination (s.6), equal pay for work of equal value (s.7); five employment types (s.10: regular, work-based, time-based, casual = 7 days or less in a month, part-time = 35 hours a week or less); written contract required (s.11); probation up to six months (s.13); annual grade of at least half a day's basic pay after one year (s.36); festival allowance of one month's basic pay a year (s.37). Minimum wage is not a figure in the Act: the Ministry fixes it every two years on the recommendation of a tripartite Minimum Wage Fixation Committee (ss.106-107), publishes it in the Gazette, effective from the first day of the new fiscal year. Mandatory retirement at 60 for regular employment (s.147). Complaints within six months (s.162); appeal to the Labour Court within 35 days (s.165). Source: lawcommission.gov.np/content/13309